Q: จากรูปนี้ ..​ข้อใดไม่เข้าพวก 

ลองตอบในใจก่อนนะฮะ..ถ้ามีโจทย์ให้แค่นี้ และให้เลือกตอบ จะเลือกอะไร 

..

เราลองถามคำถามนี้กับเด็กม. 1 จำนวน 80 คน 

และนี่คือสิ่งที่ได้

• “กล้วย ครับ..​เพราะว่า ไม่เป็นสัตว์” 

• “ไก่สิ..เพราะว่า ลิงกินกล้วย” 

• “ลิง..​เพราะว่า ลิงไม่มีก.​ ไก่” 

แต่คำตอบที่ทั้งห้องยกให้เป็นคำตอบที่เด็ดที่สุดคือ 

“กล้วยคับ เพราะกล้วยไม่มีขา” 

แล้วอะไร คือคำตอบที่ถูกต้อง 

ก่อนจะเฉลย เรากลับไปดูคำถามกันอีกทีนะฮะ 

“ข้อใดไม่เข้าพวก” 

โจทย์ไม่ได้บอกว่า “พวก” คืออะไร

แปลว่า จะเลือก “พวก” แบบไหนก็ได้ 

เพราะงั้น คำตอบมันเลยถูกทุกอันนั่นแหละ ขึ้นอยู่กับว่า จะกำหนด “พวก” ยังไง 

• จะเลือกพวกจากไฟลั่ม แล้วบอกว่า กล้วยไม่เข้าพวก ก็ถูก

• จะเลือกพวกจากภาษาศาสตร์ แล้วบอกว่า ลิง ไม่เข้าพวก (ไม่มีก. ไก่)​ ก็ถูก

• จะเลือกพวกจากความเชื่อมโยง ที่ลิงกินกล้วย ไก่เลยไม่เข้าพวก..ก็ถูกเหมือนกัน

(และ ใช่ฮะ ..”กล้วย เพราะกล้วยไม่มีขา” นั่นก็ถูกเหมือนกัน)

บางที เรื่องบางเรื่องก็ไม่ได้มีคำตอบเดียว

ข้อสอบบางทียังให้เลือกคำตอบที่ถูกมากกว่า 1 ข้อเลย

แต่สิ่งที่ไม่ถูกแน่ๆ คือ การรีบสรุปว่า สิ่งที่คิดได้ตอนแรก คือคำตอบที่ถูกต้อง หรือคำตอบที่ถูกต้องมันต้องมีแค่อย่างเดียวแน่ๆ

#รู้แล้วอย่าให้กลายเป็นรู้งี้ 

• อย่าโดนสมองหลอกให้ยึดติดกับคำตอบเดียว จนมองหาทางออกอื่นไม่เจอ ลองหาความเป็นไปได้อื่น หรือลองตั้งคำถามใหม่ก็ได้ (ลองดู inversion ที่นี่) 

ปล. คำถามเอามาจากคลาส Critical Thinking ที่เดี๋ยวมี ep ถัดไปจ่ะ